Δυο προκλητικές «γνωμοδοτήσεις» στην ΣΜΠΕ για την ένταξη της ΒΙΠΕ στο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο Κηρέως
Η Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας (ΓΓΒ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας γνωμοδότησε για την Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του υπό έγκριση Γενικού Πολεοδομικού(ΓΠΣ) Κηρέως.
Η υποβολή σε διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης (ΣΠΕ) του ΓΠΣ Κηρέως απορρέει από τις προβλέψεις της σχετικής ΚΥΑ 107017 /28.8.2006 (ΦΕΚ Β 1225) . Υπηρεσία ελέγχου και έγκρισης της μελέτης ΣΜΠΕ του ΓΠΣ Κηρέως (λόγω της ύπαρξης 2 περιοχών του Δικτύου Ντούρα 2000 στην επικράτεια του ) είναι η Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (άρθρο 4 της παραπάνω Υ.Α. για τις ΣΠΕ) ή παλαιά η Ειδική Υπηρεσία Περιβάλλοντος (ΕΥΠΕ) . Κατά την διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης η ΔΙΠΑ μπορεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις και εάν το κρίνει απαραίτητο, να ζητήσει τη γνώμη και άλλων δημόσιων αρχών όπως η Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας στην συγκριμένη περίπτωση.
Η "γνωμοδότηση" της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας
Η γνωμοδότηση της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας για την ΣΜΠΕ (που παρατίθεται παρακάτω) δεν ασχολείται με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του σεναρίου ανάπτυξης της ΣΜΠΕ του ΓΠΣ Κηρέως πού υποδείχθηκε από την Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού Στερεάς (παρακάμπτοντας την τεκμηρίωση των μελετητών και τις αποφάσεις του Δήμου) αλλά με την συμβατότητα της ΒΙΠΕ με τον υπερκείμενο χωροταξικό σχεδιασμό.
Η γνωμοδότηση στηρίζεται σε επιλεκτική ανάγνωση της υπάρχουσας νομοθεσίας για τα επιχειρηματικά πάρκα , το Ειδικό Χωροταξικό για τη Βιομηχανία του 2009, το Περιφερειακό Χωροταξικό για την Στερεά Ελλάδα του 2003 και αναρμοδίως το ειδικό χωροταξικό για το τουρισμό του 2009 δημιουργεί μια πλάνη περί τα πράγματα.
-Αναληθώς συναρτά την ανάγκη ίδρυσης ΒΙΠΕ (ΕΠΠΑ Α υψηλής όχλησης) με την εκμετάλλευση και επεξεργασία των ορυκτών πόρων της περιοχής (μεσαίας όχληση) η οποία έχει ξεκινήσει χωρίς την δημιουργία της ΒΙΠΕ και δεν αντιμετώπισε ουδέν πρόβλημα αδειοδότησης ή λειτουργίας.
-Παραπλανητικά, κάνει λόγο για την ανάγκη οργανωμένης συγκέντρωσης (μέσα στο χώρο της ΒΙΠΕ) ανυπάρκτων διεσπαρμένων βιομηχανικών μονάδων , όταν οι μόνες υπάρχουσες βιομηχανικές μονάδες είναι αυτές του πρώην συγκροτήματος είναι ήδη συγκεντρωμένες στην έκταση της ΒΙΠΕ στους Φούρνους.
-Δεν κάνει καμιά αναφορά στο ότι η περιοχή του Δήμου δεν συγκαταλέγεται στις περιοχές προτεραιότητας του Περιφερειακού Χωροταξικού Στερεάς για την δημιουργία οργανωμένων υποδοχέων υψηλής όχλησης (ΒΙΠΕ) και ότι η επιλογή της συγκεκριμένης γεωγραφική θέση δεν πληρεί τα κριτήρια για την δημιουργία υποδοχέα που έχει θέσει το ίδιο το υπουργείο.
-Η γνωμοδότηση αναφέρεται στην ανάγκη για την δημιουργία ΒΙΠΕ για να διευκολυνθεί η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας όταν η Ρυθμιστική Αρχή ενέργειας (αποφ.. 139/2014) ανακάλεσε το Μάρτη του 2014 την άδεια παραγωγής ενέργειας για μονάδα που προγραμματιζόταν στην ΒΙΠΕ ύστερα από αίτηση της ίδιας της ΤΕΡΝΑ (αρ. πρωτ 176590 /16.10.2013).
-Τέλος, η ΓΓΒ γνωμοδοτεί χωρίς να έχει τέτοια αρμοδιότητα σε θέματα Τουριστικής Ανάπτυξης επαναλαμβάνοντας τα επιχειρήματα της ΤΕΡΝΑ.
Το μόνο που δεν κάνει η «γνωμοδότηση» της ΓΓΒ είναι να γνωμοδοτήσει για τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και τα οικονομικά οφέλη του αναλυθέντος σεναρίου της ΣΜΠΕ και του κατά πόσο αυτό το επιβληθέν εκ των άνω σενάριο αποτελεί την βέλτιστη επιλογή για το ΓΠΣ Κηρέως.
Η «έγκριση» της ΣΜΠΕ από την Επιτροπή Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης Στερεάς
Η Επιτροπή Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης της Στερεάς Ελλάδας σύμφωνα με τα πρακτικά (
απόφαση 82/ 5.9.16) «ενέκρινε» ομόφωνα την ΣΜΠΕ του ΓΠΣ μετά από εισήγηση του κ. Τερζή. Σύμφωνα με τις διαδικασίες έγκρισης ΣΜΠΕ ( ΚΥΑ 107017 /28.8.2006 (ΦΕΚ Β 1225) η Επιτροπή Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης δεν έχει εγκριτικές εξουσίες και η απόφασή της έχει μόνο γνωμοδοτικό χαρακτήρα.
Η διαδικασία έγκρισης της ΣΜΠΕ
Η Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σαν υπηρεσία ελέγχου και έγκρισης της μελέτης ΣΜΠΕ του ΓΠΣ Κηρέως είναι αποδέκτης των παραπάνω γνωμοδοτήσεων της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας και της «Επιτροπής Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης Στερεάς» που αποτελούν μέρος της απαιτούμενης διαβούλευσης με τις δημόσιες αρχές.
Η ΔΙΠΑ από την παραλαβή των ως άνω αλλά και γνωμοδοτήσεων άλλων δημόσιων αρχών, του Περιφερειακού Συμβουλίου και του ενδιαφερόμενου κοινού, αξιολογεί τις ενδεχόμενες σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, λαμβάνοντας υπόψη το φάκελο της Σ.Μ.Π.Ε., τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων με τις δημόσιες αρχές και το ενδιαφερόμενο κοινό και προβαίνει μέσα σε είκοσι (20) ημέρες στην εκπόνηση σχεδίου απόφασης έγκρισης ή μη της Σ.Μ.Π.Ε.
Η τελική απόφαση έγκρισης της ΣΜΠΕ του ΓΠΣ υπογράφεται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας (τον κ. Σκουρλέτη).
Η αρμοδιότητα για την τελική έγκριση του ΓΠΣ Κηρέως (με τυχόν τροποποιήσεις που θα προκύψουν από την ΣΜΠΕ) ανήκει στον Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης (N 3852/2010 (ΦΕΚ 87Α'), άρθρο 280) μετά από γνωμοδότηση του Συμβουλίου Χωροταξίας Oικισμού και Περιβάλλοντος (ΣΧΟΠ) της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας - Στερεάς Ελλάδας
Επιλήψιμη ΣΜΠΕ για το ΓΠΣ Κηρέως, ατεκμηρίωτη επιβολή στους μελετητές μη βέλτιστου σεναρίου
H Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.) μαζί με τις διαβουλεύσεις με το κοινό και τις δημόσιες αρχές αποτελεί μέρος της Συνολικής Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης του προτεινομένου ΓΠΣ. Νομικά, η ΣΜΠΕ αποτελεί ένα εργαλείο βελτίωσης του προτεινόμενου ΓΠΣ ενσωματώνοντας την περιβαλλοντική διάσταση στην κατάρτιση του και εστιάζοντας στην ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών κινδύνων και επιπτώσεων και στη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών οφελών από τις προτεινόμενες παρεμβάσεις. Στόχος της Εκτίμησης των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων είναι η διερεύνηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των προτάσεων του ΓΠΣ και η προσέγγισή τους σε στρατηγικό επίπεδο. Καθώς και η ανάδειξη της βέλτιστης επιλογής ανάμεσα στις προτεινόμενες εναλλακτικές λύσεις υπογραμμίζοντας τους λόγους επιλογής μιας συγκεκριμένης λύσης. Στην πράξη, αυτές οι αρχές Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης καταστρατηγήθηκαν στην περίπτωση του ΓΠΣ με πραξικοπηματικού τύπου παρεμβάσεις από μη εκλεγμένες δημόσιες υπηρεσίες. Είναι ενδεικτικό ότι στην ΣΜΠΕ του ΓΠΣ Κηρέως (σελ.95) οι μελετητές αναφέρουν ότι κατά την τελική υποβολή του Β1 σταδίου του ΓΠΣ, αρχικά κατέληξαν στην επιλογή ενός σεναρίου με ανάπτυξης βιομηχανικής δραστηριότητας μέσης και χαμηλής όχλησης (όχι ΒΙΠΕ ή ΕΠΠΑ τύπου Α) λόγω του πλήθους των θετικών επιπτώσεων που πρόκειται να έχει στην Δ.Ε. Κηρέως τα οποία αφορούν στην προστασία του περιβάλλοντος και την οικονομική ενίσχυση των κάτοικων της περιοχής. Σύμφωνα με την μελετη ΣΜΠΕ και χωρίς τεκμηρίωση η ΔΙ.ΠΕ.ΧΩ. Στερεάς Ελλάδας (αρμόδιος κ. Ριζογιάννης) ζήτησε από τους μελετητές να αλλάξουν την επιλεχθείσα πρόταση τους έτσι ώστε να συμπεριλαμβάνει τη ΒΙΠΕ και να την διορθώσουν ανάλογα. Η «διορθωμένη» ΣΜΠΕ που υποβλήθηκε αναλύει τις επιπτώσεις που έχει, όχι το βέλτιστο σενάριο, αλλά το επιλεχθέν εκ των άνω σενάριο (το οποίο περιλαμβάνει ΒΙΠΕ ή ΕΠΠΑ τύπου Α).
Στο παρακάτω πίνακα απεικονίζεται συνοπτικά η αξιολόγηση των 3 σεναρίων που έκαναν οι μελετητές και συμπεριέλαβαν στην ΣΜΠΕ για το ΓΠΣ Κηρέως. Η περιφέρεια επιβάλει το Σενάριο Β (ΒΙΠΕ), παρότι το Σενάριο Α έχει περισσότερα οφέλη και λιγότερες αρνητικές επιπτώσεις.
Η συγκεκριμένη ΣΜΠΕ επίσης επισημαίνει για το επιβληθέν σενάριο Β:
«είναι αδύνατο να θεωρηθεί συμβατή με το πλούσιο φυσικό τοπίο, το αξιόλογο και πλούσιο πολιτιστικό απόθεμα αλλά και τις παραλίες που διαθέτει η Δ.Ε. Κηρέα και η ευρύτερη περιοχή. Η κατασκευή και η λειτουργία ενός τέτοιου έργου, πρόκειται να υποβαθμίσουν τα στοιχεία αυτά και να εξαλείψουν οποιαδήποτε μορφή τουρισμού στην περιοχή." (σελ.
184 )
«Αρνητική επίπτωση στην υγεία και την ποιότητα ζωής πρόκειται να αποτελέσει το ΠΠΔ1Α. Το πλήθος των αρνητικών επιπτώσεων που έχουν καταγραφεί στη μελέτη όδηγεί στο συμπέρασμα ότι πρόκειται να επηρεαστεί αρνητικά η ποιότητα ζωής και η ανθρώπινη υγεία των κατοίκων της περιοχής" (σελ.
187).
«Αρνητική επίπτωση πρόκειται να αποτελέσει η χωροθέτηση του ΠΠΔ1Α στο Προκόπι το οπόιο αποτελεί σημαντικό κέντρο θρησκευτικού τουρισμού διεθνούς εμβέλειας και απέχει μόλις 6 χλμ., και στη σημαντικότατη αρχαιολογική περιοχή της Κηρίνθου που απέχει μόλις 3,5 χλμ. Ένα έργο μεγέθους τέτοιου όπως το ΠΠΔ1Α δύναται να επισκιάσει τους προαναφερθέντες χώρους και η μεταβολή του τοπίου και του χαρακτήρα της περιοχής που πρόκειται θα επιφέρει δύναται να απωθήσει τους επισκέπτες αυτών των περιοχών». (σελ.
188)
«η ίδρυση του εν λόγω βιομηχανικού υποδοχέα υψηλής όχλησης καταστρατηγεί τις προβλέψεις του εν λόγω Ειδικού Πλαισίου και βρίσκεται σε απόλυτη ασυμβατότητα με την τουριστική προτεραιότητα της άμεσης και της ευρύτερης περιοχής του Δήμου Μαντουδίου — Λίμνης — Αγ. Αννας». (σελ.
188)
Καπέλωμα του Δήμου και μελετητών
Ενώ ο νόμος προβλέπει ότι οι Δήμοι έχουν την αρμοδιότητα ανάθεσης, παρακολούθησης κι επίβλεψης των μελετών ΓΠΣ (άρθ.18 παρ.16 του Ν.4071/12) και της εφαρμογής τους. Στην συγκεκριμένη περίπτωση η ΔΙ.ΠΕ.ΧΩ Στερεάς με καταχρηστικό τρόπο και χωρίς τεκμηρίωση επέβαλε το ΓΠΣ που επέλεξε στο δήμο μας. Το Δημοτικό Συμβούλιο (
αποφ. 69/2016 ) στις 18.4.2016 ψήφισε ομόφωνα εισήγηση της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής που απέρριψε το επιβληθέν σενάριο του Β2 σταδίου του ΓΠΣ ανέφερε « Διατυπώνουμε όμως και πάλι όπως και κατά το Β1 στάδιο της μελέτης, την μεγάλη μας διαφωνία ως προς το θέμα της χωροθέτησης στην περιοχή Μαντουδίου ΕΠ.ΠΑ τύπου Α , δηλαδή μιας χρήσης ασύμφορης και ασύμβατης με τον αναπτυξιακό χαρακτήρα της περιοχής μας. Διαπιστώνουμε την εμμονή στην κατάφωρη παραβίαση της βούλησης του Δήμου μας παρόλο που το Δημοτικό μας Συμβούλιο με επανειλημμένες αποφάσεις του 206/2014(16.10.14), 208/2014(16.10.2014), 238/2014(3.12.14) έχει διατυπώσει και τεκμηριώσει αναλυτικά την πλήρη αντίθεσή του στην συγκεκριμένη χωροθέτηση Βιομηχανικού Υποδοχέα υψηλής όχλησης, με συντριπτικά επιβλαβείς συνέπειες στην αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής μας και έχει ζητήσει την ακύρωση της σχετικής ΚΥΑ» Επίσης διαμαρτυρόταν ότι τα αρμόδια όργανα της μελέτης του Γ.Π.Σ Κηρέως ασκώντας καταχρηστική εξουσία επιχειρούν να επιβάλουν τη χωροθέτηση ΒΙΠΕ παρά την αντίθεση τόσο των μελετητών όσο και του Δήμου.
Η γνωμοδότηση της ΓΓΒ
Σχετικά
ΣΜΠΕ ΓΠΣ Κηρέως: Αρνητικές οι επιπτώσεις της ΒΙΠΕ στην ποιότητα ζωής, την υγεία
«Έγκριση» της ΣΜΠΕ από την Επιτροπή Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης Στερεάς, απόφαση 82/ 5.9.16)
Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων
